MG 1381

Retentiedak

Universitair Medisch Centrum, Amsterdam

  • Groene daken om water vast houden
  • Een zogenaamd retentiedak
  • Aanleg van buffersysteem

"Het groendak van het Imaging Center is een zogenaamd retentiedak, dat het hemelwater vasthoudt en gelijkmatig afvoert"

Groene daken om water vast houden


In de kelder van het Imaging Center van het Universitair Medisch Centrum (UMC) Amsterdam staan sinds de nieuwbouw in 2019 alle CT-scanners, PET-scanners en MRI’s, om beelden te maken voor medische zorg en onderzoek. Er staan ook deeltjesversnellers waarmee radioactieve stoffen gemaakt worden voor medisch onderzoek. De apparatuur staat ondergronds, achter metersdikke muren, in een ‘bunker’ naast het gebouw. Op die bunker ligt een daktuin, op maaiveldhoogte.

De daktuin vertoonde vanaf het begin problemen. Toen het dak ook nog eens begon te lekken, werd Donker Groep ingeschakeld om in nauwe samenspraak met de technische partijen een nieuwe daktuin met waterberging te ontwerpen en aan te leggen.

Groene wand Amsterdam

Vervanging van een waterbergende daktuin

Sijbrand Noome, projectmanager bij Donker Groep: “Omdat er lekkages ontstonden, moest de oude tuin verwijderd worden. Toen werd ons gevraagd om een groendak met waterberging aan te leggen. Begin januari 2021 is de dakdekker begonnen om de dakbedekking te vervangen. Wij zijn eind maart met de aanleg van de daktuin begonnen en de laatste plantjes gingen er begin mei in.”

Groendaken fleuren niet alleen de bebouwing op, ze zorgen ook voor een isolerende werking, energiebesparing, luchtzuivering en waterberging. Bovendien zorgen ze ervoor dat er in de bebouwde omgeving geen ‘hitte-eilanden’ ontstaan: waar de zon voorheen op de daken brandde, en de hitte tussen de gebouwen bleef hangen, ontstaat nu verkoeling. Noome: “Dat komt mede door de waterbergende functie van groendaken. De verdamping van het vocht zorgt ervoor dat de temperatuur laag blijft.”

Het groendak van het Imaging Center is een zogenaamd retentiedak, dat het hemelwater vasthoudt en gelijkmatig afvoert.

Noome: “Omdat we in dit project op maaiveldniveau zitten, vlak bij het grondwater, gaat het water horizontaal naar een ondergrondse waterberging met zogenaamde infiltratiekratten. Deze heeft een capaciteit van honderd kubieke meter. Een pomp zorgt ervoor dat het overtollige water uit deze buffer overgepompt wordt naar de waterberging van het UMC. Want we mogen niet zomaar lozen op open water.”

Hemelwater niet in het riool

De gemeente Amsterdam en het Waternet zetten retentiedaken in om het hemelwater zoveel mogelijk af te koppelen van het riool. Noome: “Met name pieken in de afvoer van hemelwater zorgen voor overbelasting van het riool. Met retentiedaken kunnen we die pieken voorkomen als we het water zoveel mogelijk vasthouden. Dat is ook nog eens goed voor het groen en we hoeven geen leidingwater te gebruiken voor beregening. We geven het overtollige water gelijkmatig weer af wanneer dat nodig is.”

Paul Soesbergen is als projectleider Bouwkunde van het UMC de opdrachtgever van het project. Hij is de spin in het web bij het verbinden van de uiteenlopende uitvoerders. Soesbergen: “Naast Donker Groen die de daktuin en het systeem voor de waterbuffering verzorgde, werkten we in dit project samen met het bedrijf dat het dak verving, een bedrijf voor de installatietechniek die de kabels en leidingen legde, een elektrotechnisch bedrijf en een bedrijf voor het hekwerk. Al met al best veel partijen.”

De installatie van het groene dak, wordt gekoppeld aan het gebouwbeheerssysteem van het Imaging Center. Soesbergen: “Zo kunnen we het systeem monitoren en bijsturen als dat nodig is. Daarop zijn ook de twee pompen van de waterberging van het retentiedak aangesloten; beide buffers hebben hun eigen pomp. Want de gemeente Amsterdam vraagt ons zoveel mogelijk water op ons eigen terrein vast te houden. Bij ons regelsysteem zit een weerafhankelijke app: als de waterbuffer bijvoorbeeld vandaag vol zit en morgen is er een noodweer voorspeld, dan gaan we vandaag lozen om ruimte te maken.”

Het groendak van het Imaging Center is een retentiedak
Donker Groen werkt samen met andere partijen
Universitair Medisch Centrum Amsterdam
De aanleg van het retentiedak
Werken met scenario’s

Werken met scenario’s

Bijzonder aan dit project was dat de toestand van het dak onder de oude daktuin uit 2019 onbekend was. Soesbergen: “We hadden al wel enkele scenario’s doorgerekend van hoe het er mogelijkerwijs uit zou zien. Maar, pas toen we het dak blootgelegd hadden, konden we ons definitieve plan samenstellen. Gelukkig kwamen we niet voor al te grote verrassingen te staan.”

Tjark Nelissen is als projectleider van Donker Groen Amsterdam verantwoordelijk voor de organisatie en de realisatie van dit project: “We zijn over die mogelijke scenario’s gaan sparren met alle betrokkenen en we kozen voor het beste scenario, op basis van de beschikbare gegevens. Dankzij scenario’s kunnen we snel schakelen als zaken toch anders zijn dan verwacht. Wat scheelt, is dat de daktuin op maaiveldhoogte zit, waardoor er veel minder logistieke uitdagingen zijn. Ook de aanleg van het buffersysteem verliep voorspoedig, omdat we met onze technisch ontwerpers van Donker Design alles in detail konden voorbereiden.”

Prachtig groen bedekt vernuftige techniek

Na de aanleg is er van alle techniek die bij het retentiedak komt kijken niet veel meer te zien. De waterbuffers, het monitorings- en regelsysteem, de overlopen, ze liggen allemaal uit het zicht, afgedekt door prachtig groen. Nelissen: “Dat is typerend voor ons werk. Als je niet weet wat er allemaal bij komt kijken, dan oogt het resultaat heel vanzelfsprekend en gemakkelijk...”

Contact

Neem contact met ons op voor meer informatie.

 0515 41 73 25

 

Omhoog