Wateroverlast - Regenlaarzen in het water

Wateroverlast, planten of verzuipen!

We hebben een kletsnatte winter achter de rug. Regenwater stroomde onophoudelijk door de riolen, gemalen pompten op volle kracht het hemelwater naar de zee… en alsnog liepen straten, grasvelden, kelders en kruipruimtes onder water. We zijn gewend aan het idee dat onze omgeving maakbaar is en dat we alles kunnen oplossen met technische maatregelen, waarmee we vaak tegen de natuur in werken. Door klimaatverandering zullen we steeds vaker te maken krijgen met extreem weer en wordt het tijd om het over een andere boeg te gooien. Wat als we nu eens gaan samenwerken met de natuur om wateroverlast tegen te gaan?

 

Vooral februari 2020 was een natte maand; er viel gemiddeld 136 millimeter regen tegenover normaalgesproken rond de 55 millimeter. Riolen konden de grote hoeveelheid water niet aan en overstroomden. Soms kwam het water via het riool in de huizen weer omhoog. Straten, wegen, kelders en kruipruimtes liepen onder. Stoeptegels dreven op het trottoir. De wateroverlast zorgde voor waterschade in woningen en verzakking van wegen en verharding. Door klimaatverandering wordt extreem weer steeds normaler. Volgens het KNMI zal extreme neerslag tot vijf keer zo vaak voorkomen in 2050.  

Grenzen aan de maakbaarheid

In de afgelopen decennia is het groen meer en meer verdrongen door bebouwing en bestrating. Maar hoe meer we de bodem bedekken, hoe minder het water op een natuurlijke manier kan worden verwerkt. Elke nieuwe aanleg van bedrijventerreinen, woonwijken en wegen onttrekken we aan de capaciteit van de bodem om water door te laten. Gevolg is dat al het hemelwater met kunst- en vliegwerk moet worden afgevoerd via drainage, riolen, sloten, vijvers, gemalen etc.  Met deze traditionele inzet op techniek en maakbaarheid van onze leefomgeving werken we vaak tegen de natuur in, maar door klimaatverandering lopen we tegen de grenzen aan van wat technisch mogelijk is tegen aanvaardbare financiële en ecologische gevolgen. Voor duurzame klimaatadaptatie en -mitigatie is het nodig om het over een andere boeg te gooien.

Meewerken met de natuur

De problemen die we hebben met wateroverlast komen dus voor een belangrijk deel doordat we geen rekening houden met de natuurlijke gesteldheid van de gebieden die we ontwikkelen en met natuurlijke processen voor waterafvoer. De oplossing ligt dan eigenlijk voor de hand: stoppen met ingaan tegen de natuur en juist met haar meewerken. Hoe gaat de natuur om met stevige regenbuien? Daar vallen niet alle regendruppels tegelijk op een verhard oppervlak, maar bijvoorbeeld eerst op boomblaadjes of takken. Daar worden ze tijdelijk opgeslagen zodat een deel van de regen de bodem met vertraging bereikt, of zelfs onderweg al verdampt. Dit zorgt ervoor dat de neerslagpiek wordt afgevlakt.

Ook met een groen dak wordt regenwater opgevangen, vastgehouden, en gedoseerd afgegeven naar het riool zodat piekbelasting wordt afvangen. Vaste planten en een strooisellaag helpen ook om water vast te houden.

Meer groen in bebouwd gebied

De meest eenvoudige en duurzame oplossing is dus zorgen voor meer groen in bebouwd gebied, veel meer. Hoe meer groen, hoe minder overlast door extreem weer.

Nu is in stedelijk gebied 70 tot 90% van het oppervlak verhard met bebouwing, bestrating, pleinen en betegelde tuinen. Bij nieuwe ontwikkelingen moeten we vanaf de tekentafel al meenemen hoe we het water in het gebied kunnen vasthouden, laten infiltreren in de bodem of hergebruiken. Maar ook binnen de bestaande inrichting is het mogelijk om de natuur weer meer haar werk te laten doen. Door waar mogelijk verharding te vervangen door groenstroken of halfverharding, het aanleggen van waterbuffers zoals wadi’s en vijvers, het integreren van bomen en perken op parkeerterreinen en het vergroenen van daken en tuinen. In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt waterberging op daken en in tuinen in bebouwd gebied zelfs als een effectievere maatregel gezien dan uitbreiding van het rioolstelsel.
Waar meer groen niet (voldoende) mogelijk is, zijn er nog steeds meer mogelijkheden dan afvoeren naar het riool. Regenwater kan worden gebufferd in zogenaamde retentiesystemen onder de grond, bijvoorbeeld onder een plein of een parkeerterrein, en zelfs op daken. Het water kan dan alsnog geloosd worden wanneer de piekbelasting van het riool voorbij is.

Heeft u vragen over het oplossen van wateroverlast?

Met onze specifieke kennis op dit gebied binnen Donker Design adviseren we u hierin graag. Onze oplossingen gaan vaak verder dan de gebruikelijke scope van het project. Een duurzame en circulaire aanpak voert hierbij de boventoon. Wij inspireren mensen, bedrijven en instellingen hierin hetzelfde te doen.

 

Neem contact met ons op voor advies

Groen vakmanschap

Om met de natuur mee te werken en wateroverlast tegen te gaan moeten we minder uitgaan van de maakbare werkelijkheid van de tekentafel en meer van de praktische vakkennis van groenspecialisten over bodem, groen en beheer:  Wat is het plaatselijke landschap; waar is het hoog en waar is het laag? Wat is de bodemgesteldheid; neemt de bodem het water eenvoudig op of niet? En welke soorten planten en bomen gedijen het beste onder die omstandigheden? Zo plant je waterminnende bomen en struiken, zoals wilgen en elzen, op lager gelegen gebieden die sneller nat worden of tijdelijk onder water staan en soorten die liever de voeten droog houden, zoals beuken of eiken, plant je op hoger gelegen gebieden. 

Ten slotte is de bodem belangrijk. Water dat niet afstroomt naar vijvers, sloten en beken, zakt weg in de bodem. Een gezonde bodem werkt als een spons. Bodembiodiversiteit, zoals de aanwezigheid van regenwormen, houdt de bodemstructuur goed en zorgt daarmee voor goede waterdoorlatendheid. Een gezonde bodem vraagt goed en natuurvriendelijk groenbeheer waarin gekeken wordt naar het onderhoud, bestrijden van onkruid, bemesting en compostering.  

De meervoudige waarde van groen

Stel je toch eens voor dat onze bebouwde gebieden dooraderd worden met linten van groen en waterpartijen. Wat een kwaliteit zou dat toevoegen aan de omgeving!

En dat terwijl de (maatschappelijke) kosten lager worden doordat er minder wateroverlast en waterschade ontstaat en er minder extra investeringen nodig zijn in riolering en gemalen. Wel is er een verschuiving nodig van een deel van de budgetten naar groenaanleg en -beheer.

Daarnaast heeft investeren in groen allerlei andere voordelen zoals het tegengaan van hittestress, het ondersteunen en herstel van biodiversiteit en het bevorderen van welzijn en gezondheid.

Kortom, als we gaan samenwerken met de natuur in de strijd tegen wateroverlast dan zorgt dat voor lagere investeringskosten in technische maatregelen, met diverse meervoudige waardes op de koop toe.

Samenwerkingsverbanden

Daadkrachtig verandert Donker van een groenbedrijf naar een groen bedrijf. Dat ene, losse woordje ‘groen’ betekent steeds vaker duurzaam. 

Prins Clausplein Eindhoven met groen en waterberging
is straks mini-airco voor binnenstad

De stenen vlakte tussen de Witte Dame en woontoren De Regent krijgt straks vijftien nieuwe bomen en veel ander groen. Maar daaronder ligt dadelijk een waterberging van 2000 vierkante meter aan gerecyclede plastic kratjes zonder schadelijke stoffen. Die vangen het regenwater van het plein én het dak van de Witte Dame op.​

 

Bron: Brabants Dagblad | Lees het volledige artikel

Groen en waterberging is straks mini-airco voor binnenstad
Innovatief regenwaterproject op bedrijventerrein Euvelgunne, minder overlast en een prettiger werkklimaat

Innovatief regenwaterproject op bedrijventerrein Euvelgunne, minder overlast en een prettiger werkklimaat

Met het project Klimaatmaatregelen Euvelgunne koppelen bedrijven hun regenwaterafvoer af van de riolering en verwerken het regenwater op eigen terrein. Dit helpt mee aan het voorkomen van wateroverlast bij hevige buien, ontlast de waterzuivering én zorgt voor een prettiger werkklimaat.

 

Bron: Groninger Ondernemers Courant | Lees het volledige artikel

Water gerelateerde projecten

Elwin de Vink

Elwin vertelt u er graag meer over

Elwin de Vink
Hoofd Ontwerp & Visie

0515 41 73 25
Hoofdkwartier Sneek

Harste 5
8602 JX Sneek

Postadres

Postbus 145
8600 AC Sneek

Contact

0515 - 41 73 25
info@donkergroep.com

Volg ons