Bestrijding van invasieve exoten

Bestrijding van invasieve exoten


Sommige nieuwkomers in de Nederlandse plantenwereld zijn we liever kwijt dan rijk. Ze veroorzaken blaren of hooikoorts, ze verdringen andere planten of ze groeien dwars door asfalt en beton heen. Henk Adema van  Donker Groen vertelt welke exoten het schadelijkst zijn en hoe we deze kunnen bestrijden

Invasieve exoten in Nederland

Van halsbandparkiet tot Amerikaanse vogelkers en van Aziatisch lieveheersbeestje tot muskusrat: Nederland kent ruim tweeduizend exotische dier- en plantensoorten. Veel daarvan zijn al honderden jaren ingeburgerd en bijna niet meer weg te denken uit ons landschap, zoals damhert, nijlgans en Amerikaanse eik. Er zijn maar weinig mensen die er wakker van liggen. Andere soorten zijn wel een reden tot zorg, zoals smalle waterpest en Japanse duizendknoop. Maar wanneer zijn nieuwkomers eigenlijk schadelijk – en wat kun je ertegen doen?

Wat zijn invasieve exoten?

“Dat zijn soorten die van nature niet in Nederland thuishoren, en die bij ons een plaag vormen. Bijvoorbeeld omdat ze heel snel groeien en hier weinig of geen natuurlijke vijanden hebben, en schade veroorzaken of andere soorten verdringen. Een goed voorbeeld is de Japanse duizendknoop. Die groeit razendsnel en heeft sterke wortelstokken waarmee hij wegen, gebouwen en leidingen kan beschadigen.”

 

Is dit een groot probleem in Nederland?

“Ja, en het is ook nog eens een groeiend probleem. Er zijn veel invasieve exoten waarvan de verspreiding in ons land toeneemt, en daarnaast komen er ook nog steeds nieuwe soorten bij. In veel natuurgebieden, maar ook in parken en tuinen, zie je bijvoorbeeld dat exotische planten de inheemse flora verdringen. Daardoor neemt de diversiteit af en komen ook insecten en vogels in de problemen. Amerikaanse vogelkers kan bijvoorbeeld in bossen zo dominant worden dat de natuurlijke ondergroei verdwijnt en dat de inheemse bomen zich niet meer kunnen voortplanten. En Japanse duizendknoop vormt op sommige plekken een waar oerwoud, waarin niets anders meer wil groeien.”

de Japanse duizendknoop
de Japanse duizendknoop

Plaagdieren, zoals muskusratten, kun je bestrijden door ze weg te vangen. Maar wat kun je doen tegen invasieve planten?

“Ook die worden vaak actief bestreden, bijvoorbeeld met middelen zoals glyfosaat, oftewel Roundup. Maar daar zitten nadelen aan: zulke stoffen zijn heel schadelijk voor de rest van de natuur. Je kunt planten of struiken ook uit de grond trekken of uitgraven. Maar dat is vaak weinig succesvol. Als je een plant bovengronds beschadigt, gaat hij vaak ondergronds extra wortelstokken maken, als overlevingsmechanisme. En uit kleine afgebroken stukjes kunnen soms weer heel nieuwe planten groeien. Effectiever is het afdekken van de bodem met een speciaal doek dat wel water en zuurstof doorlaat, en het bodemleven dus intact laat, maar waar planten niet doorheen kunnen groeien. Als je daar dan 20 cm grond op aanbrengt en die inzaait met soorten die je wel wilt hebben, dan heb je er jarenlang geen omkijken naar. Die methode is bijvoorbeeld geschikt voor bedrijventerreinen en taluds.”

 

Reuzenbereklauw
Reuzenbereklauw

Maar wat nu als je de bestaande, inheemse vegetatie wilt sparen?

“Wij werken sinds een paar jaar met een relatief nieuwe methode die in Engeland is ontwikkeld: de Rootwave, een apparaat waarmee je planten onder stroom zet. De weerstand in de plant wordt omgezet in warmte, waardoor je de plant letterlijk doodkookt, tot in de wortels. Je loopt met een elektrische lans door het veld, waarbij je langs de invasieve planten strijkt. Het is heel selectief: alleen dat wat je aanraakt, gaat kapot. De rest niet – ook bijvoorbeeld kabels en leidingen niet. In de eerste ronde behandelen we zo’n 10 vierkante meter per uur; de tweede ronde gaat al twee keer zo snel. Na vijf, zes beurten zijn we klaar. Dat kost alles bij elkaar ongeveer een jaar. Maar dan komen de planten ook echt niet meer terug.”

 

Voor welke soorten is deze methode geschikt?

“Helaas niet voor waterplanten: in het water raak je de stroom meteen kwijt. Ook in rietland lekt te veel stroom weg. Voor houtige planten, zoals Amerikaanse vogelkers, is de Rootwave niet geschikt, want die geleiden te weinig stroom. Deze methode werkt het beste bij niet-houtige planten op klei of leem: reuzenbalsemien, reuzenbereklauw, Canadese guldenroede, Japanse duizendknoop, alsemambrosia. Dat zijn meteen ook de meest beruchte soorten.”

Moeten alle invasieve exoten per se worden bestreden?

“Het belangrijkste is dat we zo veel mogelijk voorkomen dat nieuwe invasieve soorten zich in ons land vestigen. Preventie is nog altijd de beste aanpak. Als een soort zich eenmaal hier heeft gevestigd, dan maak je een afweging: is bestrijding mogelijk, en zinvol? En hoe zit het met de kosten? Soms geven soorten geen overlast. De Canadese guldenroede kan bijvoorbeeld op veel plekken niet zoveel kwaad. Je ziet hem ook veel in tuinen. De reuzenberenklauw kan soms ook gewoon blijven staan, zolang hij niet op een plek staat waar veel mensen langs lopen. Andere soorten gaan in de toekomst nog voor flink wat problemen zorgen, zoals de alsemambrosia, waar veel mensen allergisch voor zijn. Dat gaat alleen maar erger worden met klimaatverandering. Dus daarbij moeten we wat mij betreft nu wel vol gaan inzetten op bestrijding.”

invasieve exoten expert

Afspraak maken?

 

Meer weten over de toegevoegde waarde van Donker Groen?

Wilt u weten hoe Donker Groen u kan helpen bij het voorkomen van overlast van invasieve exoten? Dan verzoeken wij u om het contactformulier in te vullen. U kunt ook bellen met ons hoofdkwartier in Sneek, onder het nummer: 0515 - 41 73 25.

Omhoog