Wat leert oude kunst ons over biodiversiteit?
In deze aflevering van Natuurlijk! gaat Stijn Mertens in gesprek met Elwin de Vink over biodiversiteit, kunst en de manier waarop mensen door de eeuwen heen naar natuur hebben gekeken.
Van Bijbelse schilderijen waarin soorten uit totaal verschillende ecosystemen naast elkaar staan tot moderne beelden die vervuiling tastbaar maken. Wat vertellen die beelden over onze relatie met natuur? En wat kunnen we daarvan leren voor de manier waarop we vandaag omgaan met biodiversiteit?
Belangrijkste inzichten
uit het gesprek
Onze kijk op natuur bepaalt hoe we ermee omgaan
In historische kunst wordt natuur vaak afgebeeld vanuit het perspectief van de mens: als voedselbron, bezit, decor of iets waarover we mogen heersen. Die afstand tussen mens en natuur heeft volgens Elwin mede bepaald hoe vanzelfsprekend we natuurlijke systemen zijn gaan gebruiken en veranderen.
Biodiversiteit vraagt meer dan een bloemenweide
Een groenere uitstraling betekent niet automatisch dat een ecosysteem herstelt. Zonder aandacht voor bodem, water, schuilplekken, chemische belasting en samenhang tussen soorten kunnen goedbedoelde maatregelen vooral symbolisch blijven.
We moeten minder beheersen en meer samenwerken met natuur
Veel van onze buitenruimte is ontworpen vanuit controle: maaien, snoeien, planten en vervangen volgens een vooraf bedacht beeld. Elwin pleit voor meer ruimte voor natuurlijke successie en voor soorten die passen bij bodem, landschap en lokale ecologie.
Biodiversiteitsherstel vraagt systeemverandering
Losse maatregelen hebben maar beperkt effect als andere delen van het systeem biodiversiteit blijven ondermijnen. Landbouw, waterkwaliteit, economie, regelgeving en ruimtelijke inrichting moeten volgens Elwin veel sterker als één samenhangend systeem worden bekeken.
Over de opname locatie
Deze aflevering is opgenomen bij Achmea / Centraal Beheer in Apeldoorn. Op deze locatie is samen met ecologen onderzocht hoe biodiversiteit gericht kan worden versterkt door niet alleen meer bloemen en bomen toe te voegen, maar juist te kijken naar wat verschillende soorten nodig hebben om zich daadwerkelijk te vestigen.
Het resultaat is een landschap waarin verschillen in hoogte, vocht, zon, schaduw, beplanting en schuilplekken samen een veel rijker ecosysteem vormen.
Lees meer over de Achmea Campus
Wie is Elwin de Vink?
Elwin de Vink werkt bij Donker Groep aan de ontwikkeling van duurzame leefomgevingen en heeft een achtergrond in landschapsontwerp, ontwerpvisie en groene conceptontwikkeling. Elwin kijkt niet naar één losse maatregel, maar naar het complete systeem van bodem, water, beplanting, dieren, beheer en gebruik.
Benieuwd naar meer van zijn visie? Hieronder lees je meer blogs van Elwin over biodiversiteit:
Wist je datjes
Van historische anekdotes tot wetenschappelijke inzichten: deze wist-je-datjes laten zien dat achter duurzame thema's nog veel meer bijzondere verhalen schuilgaan.
Wist je dat… Europese schilderijen van vóór de 19e eeuw tegenwoordig worden gebruikt voor biodiversiteitsonderzoek?
Wist je dat… recycling fysisch nooit een perfecte kringloop kan zijn?
Wist je dat... het in steden wel 7 graden warmer kan zijn dan op het platteland?
Download
In de whitepaper Groenbeheer: de kunst van het behouden van de natuur laten we zien dat een nieuwe manier van groenbeheer hét antwoord is op wateroverlast en hittestress, en dat meer groen - en meer biodiversiteit - in onze openbare ruimte tot een enorme verbetering van de leefkwaliteit leidt.
Meer Natuurlijk!
Hebben we echte natuur binnen nodig?
Bekijk deze aflevering met Manuela Grubešić
Nog niet uitgelezen?
Benieuwd hoe de onderwerpen uit Natuurlijk! terugkomen in de praktijk? Ontdek hoe Donker Groep werkt aan thema’s als biodiversiteit, circulariteit en klimaatadaptatie en welke oplossingen we hiervoor ontwikkelen.

